Apolipoproteina A1 (apoA1) to główne białko lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL) odpowiedzialnych za transport tzw. "dobrego cholesterolu". Jest istotnym wskaźnikiem zdrowia sercowo-naczyniow...
Nazwa badania
Apolipoproteina A1
Opis badania
Apolipoproteina A1 (apoA1) to główne białko lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL) odpowiedzialnych za transport tzw. "dobrego cholesterolu". Jest istotnym wskaźnikiem zdrowia sercowo-naczyniowego, ponieważ wspiera procesy usuwania nadmiaru cholesterolu z tkanek i jego transportu do wątroby. Zmiany stężenia apo A1 przebiegają równolegle do zmian stężenia cholesterolu HDL. Badanie poziomu apoA1 w surowicy krwi dostarcza cennych informacji o ryzyku rozwoju miażdżycy i chorób serca.
Znaczenie badania
Oznaczenie poziomu apolipoproteiny A1 jest pomocne w:
- Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego: niskie poziomy apo A1 są związane z wyższym ryzykiem chorób takich jak miażdżyca, choroba wieńcowa czy zawał serca.
- Monitorowaniu leczenia hipolipemizującego: HDL są ważnym elementem stratyfikacji ryzyka sercowo-naczyniowego.
- Diagnostyce wrodzonych zaburzeń lipidowych, takich jak choroba Tangiera (choroba tangierska), w której występuje uwarunkowane genetycznie obniżenie stężenia HDL i apoA1.
Badanie apoA1 bywa również stosowane jako uzupełnienie tradycyjnych testów lipidowych, wchodzących w skład lipidogramu, w tym oznaczenie cholesterolu HDL i LDL.
Kiedy warto wykonać badanie?
Wskazania do oznaczenia poziomu apolipoproteiny A1 obejmują:
- Diagnostykę pacjentów z podwyższonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, szczególnie u osób z nieprawidłowym profilem lipidowym.
- Monitorowanie skuteczności terapii obniżającej cholesterol.
- Wrodzone zaburzenia lipidowe, zwłaszcza u osób z podejrzeniem rzadkich chorób genetycznych związanych z metabolizmem lipidów.
- Dodatkową ocenę stanu zdrowia u pacjentów, u których badania tradycyjne (np. lipidogram) dają niejasne wyniki.
Jak przygotować się do badania?
Badanie jest wykonywane w próbce krwi żylnej. Przygotowanie do badania:
- Pozostań na czczo przez około 12 godzin przed badaniem, szczególnie jeśli wcześniejsze wyniki badań lipidowych były nieprawidłowe.
- Unikaj ciężkostrawnych posiłków i alkoholu w dniu poprzedzającym badanie.
- Skonsultuj się z lekarzem w przypadku przyjmowania leków regulujących metabolizm lipidów, które mogą wpłynąć na wynik.
Odchylenia od wartości referencyjnych
Normy dla apolipoproteiny A1 mogą się różnić w zależności od laboratorium, ale zazwyczaj wynoszą:
- Kobiety: 120–160 mg/dl
- Mężczyźni: 110–150 mg/dl
- Niskie poziomy apoAI: mogą wskazywać na zwiększone ryzyko miażdżycy, choroby wieńcowej, a także na choroby genetyczne, takie jak choroba Tangiera.
- Podwyższone poziomy apoAI: zwykle świadczą o korzystnym profilu lipidowym i zmniejszonym ryzyku chorób sercowo-naczyniowych, choć nadmiar HDL w niektórych przypadkach także może nie być korzystny.
Wynik badania powinien być interpretowany w kontekście ogólnego profilu lipidowego i innych czynników ryzyka. Regularne monitorowanie apoAI, zwłaszcza u osób z grupy ryzyka, pomaga w lepszej ocenie stanu zdrowia układu krążenia i wdrożeniu odpowiednich działań profilaktycznych.
Czas oczekiwania na wynik
10 dni roboczych
Grupa badań
Biochemia