Skip to main content

Ka偶dego roku, na聽 艣wiecie, 偶ylna choroba zakrzepowo-zatorowa (呕ChZZ) jest przyczyn膮 10 mln. zgon贸w. 呕ylna choroba zakrzepowo-zatorowa to dwa schorzenia zakrzepica 偶y艂 g艂臋bokich i zatorowo艣膰 p艂ucna. Ka偶dego roku na zakrzepic臋 偶y艂 g艂臋bokich zapada 56 tys. a na zatorowo艣膰 p艂ucn膮 35 tys. Polak贸w. 呕ChZZ jest trzeci膮 w Polsce pod wzgl臋dem zar贸wno wyst臋powania jak i聽 艣miertelno艣ci (zaraz po zawa艂ach serca i udarach m贸zgu) chorob膮 uk艂adu kr膮偶enia.

Na przyczyny zachorowania na chorob臋 zakrzepowo-zatorow膮 sk艂adaj膮 si臋 zar贸wno czynniki 艣rodowiskowe, jak i mechanizmy genetyczne m.in. stan nadkrzepliwo艣ci czyli trombofilia.

呕ylna choroba zakrzepowo-zatorowa

呕ylna choroba zakrzepowo-zatorowa to dwa schorzenia zakrzepica 偶y艂 g艂臋bokich i zatorowo艣膰 p艂ucna. Zakrzepica 偶y艂 g艂臋bokich to choroba w przebiegu kt贸rej w naczyniu krwiono艣nym, w 偶yle lub rzadziej w t臋tnicy powstaj膮 zakrzepy-zatory, kt贸re utrudniaj膮 przep艂yw krwi przez naczynie powoduj膮c niedokrwienie narz膮d贸w wewn臋trznych. Przede wszystkim jednak zakrzepy-zatory stwarzaj膮 ryzyko oderwania si臋 skrzepliny i przedostania si臋 jej do naczy艅 krwiono艣nych p艂uc, co prowadzi do zatorowo艣ci p艂ucnej i mo偶e by膰 przyczyn膮 艣mierci.

O zatorowo艣ci p艂ucnej m贸wimy w przypadku, kiedy zakrzep oderwie si臋 od 艣ciany 偶y艂y i przedostanie si臋 do t臋tnicy p艂ucnej powoduj膮c w niej zator, co mo偶e doprowadzi膰 do niewydolno艣ci kr膮偶enia i 艣mierci. Do typowych objaw贸w zatorowo艣ci p艂ucnej nale偶膮: gor膮czka, duszno艣ci, k艂uj膮cy b贸l w klatce piersiowej, kaszel (cz臋sto z krwi膮), zaburzenia r贸wnowagi cia艂a, utrata przytomno艣ci.聽Niestety, bardzo cz臋sto do zatoru dochodzi nagle i pomoc dociera do pacjenta za p贸藕no.

Stan nadkrzepliwo艣ci

Zaburzenie to wynika z聽nadaktywno艣ci czynnik贸w krzepni臋cia w organizmie i/lub niedobor贸w czynnik贸w osoczowych, kt贸re hamuj膮 uk艂ad krzepni臋cia. Do czynnik贸w predysponuj膮cych do powstania skrzeplin wewn膮trz naczy艅 krwiono艣nych zaliczamy: Odwodnienie, zaburzenia przep艂ywu krwi w naczyniach krwiono艣nych, stany zapalne, zabiegi ortopedyczne, stosowanie terapii hormonalnej.

Objawy zakrzepicy 偶y艂 g艂臋bokich

  • Bolesno艣膰 uciskowa,
  • b贸l cz臋艣ci ko艅czyny (np. w stopie, w 艂ydce lub dole podkolanowym), ust臋puj膮cy po podniesieniu nogi do g贸ry,
  • bolesny obrz臋k ko艅czyny, zwykle jednostronny,
  • stan podgor膮czkowy lub gor膮czka,
  • wzrost ocieplenia ko艅czyny,
  • zaczerwieniona i napi臋ta sk贸ra.

Czynniki wyst臋powania zakrzepicy

Czynniki genetyczne predysponuj膮ce do wyst臋powania zakrzepicy to przede wszystkim mutacje gen贸w zwi膮zanych z trombofili膮 wrodzon膮:

  • FVL(1691G>A),
  • FV R2(4070A>G),
  • FII (20210G>A),
  • MTHFR (C677T),
  • MTHFR (A1298C),
  • Polimorfizm G/5G PAI-1.

Pozosta艂e czynniki 艣rodowiskowe wyst臋powania zakrzepicy to:

  • zabiegi chirurgiczne, kt贸re skutkuj膮 d艂u偶szym unieruchomieniem pacjenta m.in.: operacja z艂amania szyjki ko艣ci udowej, operacja wszczepienia protezy stawu biodrowego lub kolanowego,
  • rozleg艂e operacje na jamie brzusznej np. operacje ginekologiczne, operacje kardiochirurgiczne i neurochirurgiczne,
  • ci膮偶a,
  • terapia hormonalna,
  • palenie tytoniu,
  • stany zapalne,
  • zmiany mia偶d偶ycowe,
  • oty艂o艣膰,
  • przegrzewanie n贸g,
  • stoj膮cy lub siedz膮cy tryb 偶ycia,
  • unieruchomienie pacjenta z powodu choroby.

Badania krwi w kierunku zakrzepicy (呕ChZZ)

Ponadto u pacjent贸w z podejrzeniem 呕ChZZ nale偶y zrobi膰 USG 偶y艂 g艂臋bokich tzw. Doppler.

Trombofilia pierwotna a ryzyko wyst膮pienia zakrzepicy i zatorowo艣ci p艂ucnej

Trombofilia wrodzona (uwarunkowana genetycznie) mo偶e prowadzi膰 wielu powa偶nych konsekwencji zaczynaj膮c od zakrzepicy 偶y艂 g艂臋bokich i powierzchownych ko艅czyn b膮d藕 偶y艂 jamy brzusznej a na zatorowo艣ci p艂ucnej ko艅cz膮c. Genetycznie uwarunkowana trombofilia zwi臋ksza ryzyko wyst膮pienia zakrzepicy przez ca艂e 偶ycie pacjenta. Ryzyko to聽ro艣nie z聽wiekiem (>40 lat), wyst臋powaniem oty艂o艣ci (BMI >30 kg/m2) lub gdy pojawiaj膮 si臋 dodatkowe czynniki ryzyka 呕ChZZ np. ci膮偶a.

Jakie badania genetyczne w kierunku diagnostyki trombofilii wrodzonej?

艢mier膰 w ci膮gu 1 miesi膮ca od wyst膮pienia epizodu 呕ChZZ obserwuje si臋 oko艂o 10% pacjent贸w z rozpoznanym zatorem t臋tnicy p艂ucnej. Poza bezpo艣rednim ryzykiem zgonu, 呕ChZZ wi膮偶e si臋 tak偶e z odleg艂ym ryzykiem zespo艂u pozakrzepowego i przewlek艂ego nadci艣nienia p艂ucnego, kt贸re znacznie obni偶aj膮 jako艣膰 偶ycia pacjent贸w.

Klinicznie manifestuje si臋 ona g艂贸wnie w postaci zakrzepicy 偶y艂 g艂臋bokich ko艅czyn dolnych i zatorowo艣ci p艂ucnej; rzadko mo偶e si臋 r贸wnie偶 pojawia膰 w nietypowych lokalizacjach: naczyniach 偶ylnych ko艅czyn g贸rnych, 偶y艂y 艣rodkowej siatk贸wki oka, naczyniach m贸zgowych i w膮trobowych.

Jest to typowa choroba o etiologii wieloczynnikowej, na kt贸rej patogenez臋 sk艂adaj膮 si臋 zar贸wno czynniki 艣rodowiskowe jak i mechanizmy genetyczne m.in. stan nadkrzepliwo艣ci czyli trombofilia.

Przyczyny wyst臋powania trombofilii

Trombofilia聽to wrodzona lub nabyta sk艂onno艣膰 do zakrzep贸w, g艂贸wnie 偶ylnych, rzadko t臋tniczych, zwi膮zana z nieprawid艂owo艣ciami hematologicznymi. Zwykle wyst臋puje u os贸b po sze艣膰dziesi膮tce, cz臋艣ciej u kobiet ni偶 m臋偶czyzn. Mo偶e by膰 zale偶na genetycznie (trombofilia wrodzona, pierwotna), ale te偶 powstawa膰 w wyniku czynnik贸w nabytych (trombofilia nabyta, wt贸rna).

Jest do艣膰 cz臋stym zaburzeniem i potrafi bardzo d艂ugo nie dawa膰 偶adnych objaw贸w, a nieleczona mo偶e by膰 niebezpieczna dla 偶ycia. Mo偶e odpowiada膰 za wyst膮pienie 偶ylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, zawa艂y serca, niedokrwienie m贸zgu, choroby neurologiczne czy nowotworowe.

Mo偶e Ci臋 zainteresowa膰 r贸wnie偶 artyku艂 Przysz艂a mama z trombofili膮

 

殴r贸d艂a:

http://www.wbc.poznan.pl/Content/336590/PDF/index.pdf

https://podyplomie.pl/kardiologia/10080,stany-nadkrzepliwosci-co-powinien-wiedziec-kardiolog

Czy ta strona by艂a pomocna?

Kliknij na gwiazdki, aby oceni膰!

艢rednia ocena: 0 / 5. Liczba ocen: 0

B膮d藕 pierwsz膮 osob膮, kt贸ra oceni t膮 stron臋.