Reumatoidalne zapalenie stawów

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) – charakterystyka choroby

RZS to przewlekła choroba tkanki łącznej o nieznanej etiologii. Jest chorobą autoimmunologiczną, która atakuje stawy i tkankę łączną. Trzy razy częściej chorują kobiety niż mężczyźni. Szczyt zachorowalności występuje między 4 a 5 dekadą życia. Jest to choroba przewlekła i może w krótkim czasie doprowadzić do niepełnosprawności. Do rozwoju RZS przyczyniają się czynniki genetyczne, jak i środowiskowe, np.: defekt układu odpornościowego, zakażenie, zaburzenia hormonalne, urazy, stres, niewłaściwa dieta.

Wczesna diagnoza i podjęcie leczenia mają bardzo duże znaczenie dla ograniczenia uszkodzenia tkanek i zachowania funkcjonalności stawów.

Objawy reumatoidalnego zapalenia stawów

Objawy choroby są następujące:

• bolesne obrzęki stawów, początkowo zwykle dotyczą nadgarstków, kostek, stóp, kolan, docelowo mogą dotyczyć każdego stawu,
• sztywność stawów,
• gorączka,
• zmęczenia,
• długotrwała deformacja stawów,
• zmniejszona ruchomość stawów w związku z degradacją chrząstki stawowej,
• powikłania układowe (zapalenie naczyń, amyloidoza reaktywna, włóknienie płuc).

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) – jakie badania wykonać?

Diagnostyka laboratoryjna w kierunku RZS jest następująca:

• Czynnik reumatoidalny (RF) – występuje u ok 75% chorych na RZS. Jego wysokie miano koreluje z szybkością destrukcji stawów i jest czynnikiem rokowniczym. U 25 % chorych na RZS czynnik reumatoidalny jest ujemny, swoistość RF dla RZS wynosi 87%. Stwierdza się obecność tego czynnika również w innych układowych chorobach tkanki łącznej;
• Przeciwciała anty-CCP – można je wykryć dużo wcześniej przed pojawieniem się objawów RZS (nawet 10 lat). Czułość diagnostyczna anty-CCP jest zbliżona do czynnika RF, ale zdecydowanie większa jest swoistość – 99% względem osób zdrowych i ok. 94% względem chorych na inne choroby reumatyczne;
• ANA (przeciwciała przeciwjądrowe) – mogą być obecne u chorych z RZS, chociaż bardziej powszechne są w innych zaburzeniach autoimmunologicznych. ANA ma duże znaczenie prognostyczne u osób młodych ze zdiagnozowanym RZS;
• badania pomocnicze:
  – CRP, OB – są podwyższone w aktywnej postaci RZS,
  – Fibrynogen – podwyższone stężenie,
  – Morfologia krwi – obserwuje się niedokrwistość normocytową, niewielką leukocytozę, nadpłytkowość w bardzo aktywnej postaci choroby albo małopłytkowość jako powikłanie polekowe,
  – Proteinogram – stwierdza się zwiększone stężenie globulin alfa-1 i alfa-2.

Warto regularnie wykonywać podstawowe laboratoryjne badania krwi, aby mieć pewność, że nasz organizm funkcjonuje prawidłowo.