Dolegliwości jelitowe

Dolegliwości jelitowe – objawy i jednostki chorobowe

W dolegliwościach jelitowych spotykamy się najczęściej z konkretnymi objawami, tj.: bóle brzucha, nadmierne gazy, wzdęcia, biegunki lub zaparcia, nieregularne skurcze, zmiany konsystencji stolca, roztrojony rytm wypróżniania.

Objawy te mogą świadczyć o dwóch różnych jednostkach chorobowych, mających diametralnie różne skutki:

• Zespół jelita drażliwego (IBS)
• Choroby zapalne jelit (IBD)

Zespół jelita drażliwego (IBS) jest chorobą przewlekłą. Pojawiające się dolegliwości nie są związane ze zmianami organicznymi czy biochemicznymi. IBS przebiega łagodnie, a jego skutki nie stanowią zagrożenia dla pacjenta. Występuje u ok 20% dorosłych, częściej u kobiet.
Przyczyny IBS nie są do końca znane. Z dużym prawdopodobieństwem wpływ mają czynniki psychologiczne, nadwrażliwość trzewna lub zaburzenia motoryki.

Choroby zapalne jelit (IBD) są zdecydowanie poważniejszym zagrożeniem dla pacjenta. Zaliczamy do tej grupy:

• Chorobę Leśniowskiego-Crohna (CD) – choroba o podłożu autoimmunologicznym, dotyczy jelita grubego lub/i cienkiego.
• Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (CU) – zmiany dotyczą jedynie jelita grubego. Ryzyko zachorowania na raka jelita grubego zwiększa się u pacjentów, którzy chorują przez okres ok. 7 lat.
• Niespecyficzne zapalenia jelita (CN) – najrzadziej spotykana, dotyczy ok 15 % przypadków.

Późno rozpoznane lub nieleczone choroby IBD prowadzą do nieodwracalnych powikłań, które mogą stanowić zagrożenie życia pacjenta.

Dolegliwości jelitowe – diagnostyka laboratoryjna

• Badanie stężenia kalprotektyny w kale – jest przydatne w diagnostyce różnicowej IBS i IBD, jak również w monitorowaniu przebiegu choroby zapalnej jelita. Pełni rolę wskaźnika intensywności procesu zapalnego w jelicie. W IBD i nowotworach jelita stężenie kalprotektyny jest znacznie podwyższone. Z kolei, przy wystąpieniu objawów, badanie to powinno być wykonane w pierwszej kolejności jako badanie przesiewowe, na podstawie którego podejmuje się decyzję, co do dalszego postepowania.
  Stężenia kalprotektyny dobrze koreluje z wynikami badania endoskopowego we wrzodziejącym zapaleniu jelit. Przy zdiagnozowanej zapalnej chorobie jelit – umożliwia monitorowanie aktywności choroby, ocenę aktywności leczenia oraz pozwala przewidzieć jej ewentualny nawrót.
• Przeciwciała przeciwko granulocytom obojętnochłonnym (ANCA) – występują u ok. 76% pacjentów ze zdiagnozowanym wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego.
• Przeciwciał przeciwko drożdżom piekarskim Saccharomyces cerevisiae (ASCA) – występują u 67% pacjentów ze diagnozowaną choroba Leśniowskiego i Crohna.
• Komórki zewnątrzwydzielnicze trzustki – występują u 39% pacjentów ze zdiagnozowaną chorobą Leśniewskiego i Crohna.

Warto regularnie wykonywać podstawowe laboratoryjne badania krwi,
aby mieć pewność, że nasz organizm funkcjonuje prawidłowo.