Cystatyna C (panel Cystatyna C + eGFR) – Zestaw

Znaczenie badania

Oznaczenie poziomu cystatyny C wraz z eGFR we krwi pozwala na:

• Dokładną ocenę funkcji nerek, zwłaszcza we wczesnych stadiach ich uszkodzenia.
• Monitorowanie pacjentów z przewlekłą chorobą nerek (PChN), cukrzycą czy nadciśnieniem, które zwiększają ryzyko niewydolności nerek.
• Wykrycie zaburzeń funkcji nerek u osób starszych, dzieci lub pacjentów z nieprawidłowym poziomem kreatyniny.
• Obliczenie wskaźnika eGFR w sytuacjach, gdy pomiar kreatyniny nie jest wystarczający.

Cystatyna C znajduje również zastosowanie w ocenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, ponieważ jej podwyższony poziom może wskazywać na uszkodzenie nerek, które jest czynnikiem ryzyka tych schorzeń. Poziom cystatyny C rośnie wraz z wiekiem, może być także podwyższona w przebiegu chorób reumatycznych i w niektórych chorobach nowotworowych.

Kiedy warto wykonać badanie?

Badanie poziomu cystatyny C jest zalecane w następujących przypadkach:

1. Ocena funkcji nerek u pacjentów z:
   • przewlekłą chorobą nerek,
   • cukrzycą,
   • nadciśnieniem tętniczym,
   • chorobami sercowo-naczyniowymi.
2. Monitorowanie skutków ubocznych leków nefrotoksycznych, np. stosowanych w chemioterapii lub immunosupresji.
3. Diagnostyka wczesnych stadiów niewydolności nerek, szczególnie u osób starszych, dzieci lub sportowców, u których poziom kreatyniny może być niemiarodajny.
4. Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego, zwłaszcza u pacjentów z chorobami nerek.

Jak przygotować się do badania?

Badanie poziomu cystatyny C nie wymaga szczególnego przygotowania:

1. Nie trzeba być na czczo – krew można pobrać o dowolnej porze dnia.
2. Unikaj intensywnego wysiłku – dzień przed badaniem zaleca się ograniczyć intensywną aktywność fizyczną, aby uniknąć wpływu na wynik.
3. Zgłoś przyjmowane leki – poinformuj lekarza o stosowanych lekach, zwłaszcza jeśli wpływają one na funkcję nerek.

Próbka krwi jest pobierana z żyły, a wynik zazwyczaj dostępny jest w ciągu kilku dni.

Odchylenie od wartości referencyjnych

Normy dla cystatyny C mogą różnić się w zależności od laboratorium oraz od wieku, jednak u dorosłych w naszym laboratorium wynoszą 0,59–1,28 mg/l.

Podwyższony poziom cystatyny C:

• Wskazuje na upośledzenie funkcji nerek, nawet w sytuacjach, gdy poziom kreatyniny pozostaje w normie.
• Może być związany z: przewlekłą chorobą nerek (PChN), cukrzycową nefropatią, nadciśnieniem tętniczym, uszkodzeniem nerek spowodowanym lekami nefrotoksycznymi.

Obniżony poziom cystatyny C:

• Jest rzadko spotykany i zazwyczaj nie ma znaczenia klinicznego, ale może wskazywać na poprawę funkcji nerek po leczeniu.

Wyniki badania cystatyny C powinny być interpretowane w kontekście innych parametrów, takich jak kreatynina, eGFR czy albuminuria oraz wywiadu klinicznego. Wczesne wykrycie zaburzeń czynności nerek pozwala na wdrożenie odpowiednich działań zapobiegających postępowi choroby i zmniejszających ryzyko powikłań.