C1 inhibitor (aktywność)

Znaczenie badania

C1 inhibitor to białko regulujące aktywność układu dopełniacza. Jego niedobór ilościowy lub czynnościowy może prowadzić do niekontrolowanej aktywacji procesów zapalnych i pojawiania się bolesnych, nawracających obrzęków skóry oraz błon śluzowych.

Badanie ma szczególne znaczenie w diagnostyce:

• wrodzonego obrzęku naczynioruchowego (HAE)
• nabytego niedoboru C1-INH
• niektórych chorób autoimmunologicznych

Ocena aktywności (a nie tylko stężenia) pozwala wykryć sytuacje, w których poziom białka jest prawidłowy, ale jego funkcja zaburzona. To niezwykle istotne dla trafnej diagnozy i wdrożenia odpowiedniego leczenia.

Kiedy warto wykonać badanie?

Badanie C1 inhibitor (aktywność), C1 warto wykonać, gdy występują:

• nawracające, niebolesne obrzęki twarzy, kończyn, narządów płciowych,
• obrzęki gardła lub krtani powodujące duszność,
• silne bóle brzucha o niewyjaśnionej przyczynie,
• dodatni wywiad rodzinny w kierunku obrzęku naczynioruchowego,

Lekarz może zlecić to badanie także przy podejrzeniu zaburzeń układu dopełniacza lub w diagnostyce różnicowej przewlekłych stanów zapalnych.

Jak przygotować się do badania?

• Na pobranie krwi przyjdź na czczo, najlepiej po 8-12 godzinach przerwy od jedzenia.
• 30 minut przed badaniem wypij szklankę wody.
• Nie spożywaj kawy i herbaty przed badaniem.
• Unikaj intensywnego wysiłku i alkoholu dzień wcześniej.
• Badania najlepiej wykonać po wypoczynku nocnym.
• Jeżeli przyjmujesz leki lub suplementy, skonsultuj wcześniejsze przygotowanie z lekarzem i poinformuj personel.

Więcej informacji: Jak przygotować się do badania laboratoryjnego

Odchylenie od wartości referencyjnych

Obniżona aktywność inhibitora C1 może wskazywać na:

• wrodzony obrzęk naczynioruchowy (typ I – obniżone stężenie i aktywność, typ II – prawidłowe stężenie, obniżona aktywność)
• nabyty niedobór C1-INH
• aktywację układu dopełniacza w przebiegu chorób autoimmunologicznych

W interpretacji często uwzględnia się również stężenie C4 (które bywa obniżone w HAE). Zakresy referencyjne mogą różnić się w zależności od laboratorium, dlatego wynik zawsze należy odnieść do norm podanych na wydruku.