Beta-gonadotropina kosmówkowa wolna (marker onkologiczny), β–HCG free (wolna)

Znaczenie badania

Gonadotropina kosmówkowa (HCG) jest hormonem składającym się z dwóch podjednostek: alfa i beta. Podjednostka beta odpowiada za swoistość hormonu, dlatego jej oznaczanie ma szczególne znaczenie diagnostyczne.

Badanie β-HCG free może być wykorzystywane w:

• diagnostyce i monitorowaniu guzów zarodkowych jąder,
• diagnostyce wybranych guzów zarodkowych jajnika,
• ocenie skuteczności leczenia niektórych nowotworów,
• wykrywaniu wznowy choroby nowotworowej,
• monitorowaniu przebiegu terapii onkologicznej.

Wzrost stężenia wolnej β-HCG nie jest równoznaczny z rozpoznaniem nowotworu, dlatego wynik zawsze wymaga interpretacji w szerszym kontekście klinicznym.

Kiedy warto wykonać badanie?

Oznaczenie wolnej β-HCG wykonuje się przede wszystkim na zlecenie lekarza jako element diagnostyki lub monitorowania chorób nowotworowych.

Wskazaniami do badania mogą być:

• podejrzenie guzów zarodkowych jąder,
• podejrzenie guzów zarodkowych jajnika,
• monitorowanie leczenia nowotworów produkujących HCG,
• kontrola po zakończonym leczeniu onkologicznym,
• ocena ryzyka nawrotu choroby nowotworowej,
• nieprawidłowe wyniki innych markerów nowotworowych.

Badanie jest często wykonywane równolegle z oznaczeniami takimi jak AFP (alfa-fetoproteina) czy LDH, szczególnie w diagnostyce nowotworów zarodkowych.

Jak przygotować się do badania?

Badanie wykonywane jest z próbki krwi żylnej.

Przed oznaczeniem:

• nie jest zazwyczaj wymagane pozostawanie na czczo, chyba że lekarz lub laboratorium zalecą inaczej,
• warto poinformować personel medyczny o przyjmowanych lekach oraz przebytych chorobach,
• należy przekazać informację o ewentualnej ciąży, ponieważ wpływa ona na interpretację wyniku.

Badanie można wykonać o dowolnej porze dnia.

Odchylenie od wartości referencyjnych

Podwyższone stężenie wolnej β-HCG może występować w przebiegu niektórych nowotworów, zwłaszcza:

• guzów zarodkowych jąder,
• guzów zarodkowych jajnika,
• innych nowotworów zdolnych do produkcji HCG lub jego podjednostek.

Należy pamiętać, że zwiększone stężenie HCG może być również związane z ciążą lub innymi stanami niezwiązanymi z chorobą nowotworową. Z tego względu pojedynczy wynik nie stanowi podstawy do rozpoznania nowotworu.

Interpretacja oznaczenia β-HCG free powinna być zawsze przeprowadzana przez lekarza i uwzględniać objawy pacjenta, wyniki innych badań laboratoryjnych, badań obrazowych oraz historię choroby.